ΞΑΝΘΕΛΑΣΜΑΤΑ ΤΩΝ ΒΛΕΦΑΡΩΝ. ΑΙΣΘΗΤΙΚΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ Ή ΠΡΟΕΙΔΟΠΟΙΗΣΗ ΓΙΑ ΚΑΡΔΙΑΚΗ ΝΟΣΟ;

Τα ξανθελάσματα είναι κάποιες κίτρινες εναποθέσεις χοληστερόλης στο δέρμα των άνω και κάτω βλεφάρων που συχνά αναγνωρίζονται ως μία καθαρά αισθητική εκδήλωση.

Σύμφωνα όμως με ερευνητές που παρουσίασαν τα ευρήματά τους στη συνάντηση της American Heart Association τον Νοέμβριο, οι αλλοιώσεις αυτές που εμφανίζονται στο δέρμα των βλεφάρων μπορούν τώρα να θεωρηθούν ως προειδοποίηση για καρδιακές παθήσεις.

Σε μια 33ετή προοπτική μελέτη, οι ερευνητές από την Δανία διαπίστωσαν ότι η ύπαρξη ξανθελασμάτων αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακής προσβολής ασθενών κατά 51%, τον κίνδυνο ισχαιμικής καρδιοπάθειας κατά 40%, και τον κίνδυνο θανάτου κατά 17%, σε σύγκριση με τους ασθενείς που δεν έχουν ξανθελάσματα.

Για να καταλήξουν σε αυτά τα συμπεράσματα, οι ερευνητές ανέλυσαν ιατρικά αρχεία 12.939 ενηλίκων με ξανθελάσματα, από το γενικό πληθυσμό της Δανίας. Από αυτούς τους ασθενείς, 1.903 υπέστησαν καρδιακή προσβολή, 3.761 απέκτησαν ισχαιμική καρδιακή νόσο και 8.663 πέθαναν.

Ποιες είναι οι συνέπειες αυτής της μελέτης για την κλινική πρακτική;

Εκτός από την αφαίρεση των ξανθελασμάτων για αισθητικούς λόγους, η οποία γίνεται εύκολα με laser, συσκευές αναίμακτης αφαίρεσης (plasma) ή μικροχειρουργείο (το οποίο παρεπιπτόντως προσφέρει καλύτερα αισθητικά αποτελέσματα), ο ασθενής θα πρέπει να παραπέμπεται για αιματολογικό έλεγχο λιπιδικών ανωμαλιών (υπερλιπιδαιμία, υπερχοληστεριναιμία). Η αλήθεια είναι ότι ο μεγαλύτερος παράγοντας κινδύνου για τα ξανθελάσματα είναι η οικογενής υπερλιπιδαιμία, ενώ από την εμπειρία μου, πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους ήδη αντιμετωπίζουν υπερλιπιδαιμία ή / και καρδιακή νόσο και για το λόγο αυτό συζητάμε τις επιπτώσεις της υψηλής χοληστερόλης στον ορό με όλους τους ασθενείς μας.

Με τα καινούργια δεδομένα, τώρα είναι δική μας ιατρική ευθύνη να κάνουμε ένα βήμα παραπέρα και να παραπέμψουμε αυτούς τους ασθενείς σε έναν καρδιολόγο για τον προσδιορισμό του κινδύνου καρδιακής νόσου. Η συνειδητοποίηση της σχέσης μεταξύ των βλαβών του βλεφάρου και των καρδιακών παθήσεων είναι καθοριστικής σημασίας.

ΚΡΑΤΗΣΤΕ ΧΑΛΑΡΗ ΤΗΝ ΓΡΑΒΑΤΑ ΣΑΣ …

Βασικά στοιχεία της ένδυσης στον σύγχρονο άνδρα, αποτελούν το κοστούμι και η γραβάτα, καθώς αποτελούν μεταξύ άλλων σύμβολα επαγγελματισμού και ωριμότητας. Ωστόσο, σύμφωνα με μια μελέτη, ένα σφιχτό κολλάρο με γραβάτα μπορεί να λειτουργήσει εναντίον της υγείας των ματιών σας, οδηγώντας σε αυξημένο κίνδυνο γλαυκώματος.

Στο γλαύκωμα, με την πάροδο του χρόνου, η πίεση στα μάτια (ενδοφθάλμια πίεση) αυξάνεται προοδευτικά και οδηγεί σε βλάβη του οπτικού νεύρου. Η ενδοφθάλμια πίεση βλάπτει το οπτικό νεύρο που είναι υπεύθυνο για την αποστολή των εικόνων που βλέπετε στον εγκέφαλο. Όταν αυτό το νεύρο καταστραφεί, μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική εξασθένηση της όρασης ή ακόμα και τύφλωση μέσα σε λίγα μόνο χρόνια.

Οι σφιχτές γραβάτες και τα πουκάμισα με στενά περιλαίμια μπορεί να εμποδίσουν τη ροή του αίματος στις φλέβες και τις αρτηρίες του αυχένα. Αυτό έχει σαν συνέπεια επίσης την αύξηση και της ενδοφθάλμιας πίεσης και τελικά μπορεί να επηρεάσει την όραση.

Ερευνητές από το New York Eye and Ear Infirmary θέλησαν να εξετάσουν το αποτέλεσμα που θα είχε μια σφιχτή γραβάτα στην ενδοφθάλμια πίεση. Μελέτησαν 40 άνδρες, 20 από τους οποίους ήταν φυσιολογικοί και άλλοι 20 που είχαν γλαύκωμα ανοικτής γωνίας. Οι μετρήσεις τους, αφορούσαν στην εκτίμηση της ενδοφθάλμιας πίεσης με ανοιχτό περιλαίμιο (κολλάρο). Μέτρησαν την εδοφθάλμια πίεση 3 λεπτά μετά την τοποθέτηση μιας γραβάτας και τρία λεπτά μετά τη χαλάρωση της γραβάτας στο λαιμό. Τα αποτελέσματα της μελέτης δημοσιεύτηκαν στο British Journal of Ophthalmology. Διαπιστώθηκε ότι όταν οι συμμετέχοντες έσφιξαν τις γραβάτες για τρία λεπτά, η ενδοφθάλμια πίεση αυξήθηκε σημαντικά στο 60% των ασθενών με γλαύκωμα και στο 70% σε υγιείς. Δεν παρατηρήθηκαν αυξήσεις της πίεσης όταν οι συμμετέχοντες άνοιξαν τα περιλαίμια τους ή χαλάρωσαν τις γραβάτες τους για τρία λεπτά.

Καθόσον η αυξημένη πίεση των ματιών είναι ένα βασικό στοιχείο της διάγνωσης και παρακολούθησης του γλαυκώματος, συμπεραίνεται ότι αυτή η παροδική αύξηση των ενδείξεων πίεσης «θα μπορούσε να επηρεάσει τη διάγνωση και τη διαχείριση του γλαυκώματος», σύμφωνα με τους μελετητές.

Αν και δεν μπορεί να γίνει άμεση συσχέτιση λέγοντας ότι οι γραβάτες προκαλούν γλαύκωμα, εκείνοι που βρίσκονται σε αυξημένο κίνδυνο για παθήσεις των ματιών, θα ήταν προτιμότερο να «μην πνίγουν τον εαυτό τους με σφιχτές γραβάτες». Ένας πρακτικός κανόνας (που αποτελεί επίσης και οδηγό κομψότητας στον άνδρα), είναι η γραβάτα να είναι τόσο σφιχτή όσο να μπορεί να χωρέσει το δάχτυλό σας μεταξύ του λαιμού και του περιλαίμιου σας εύκολα, αλλιώς είναι πολύ σφιχτή.

ΒΑΣΙΚΕΣ ΣΥΜΒΟΥΛΕΣ ΦΡΟΝΤΙΔΑΣ ΤΩΝ ΦΑΚΩΝ ΕΠΑΦΗΣ

Αντιμετωπίζετε ξηροφθαλμία, ερυθρότητα ή ερεθισμό; Οι φακοί επαφής σας ενδέχεται να είναι το πρόβλημα. Η σωστή φροντίδα των φακών επαφής είναι ο κύριος τρόπος για να αποφευχθεί ο κίνδυνος σοβαρής μόλυνσης του οφθαλμού από μικρόβια των φακών επαφής. Η φροντίδα των φακών επαφής είναι μία σχετικά απλή διαδικασία, η οποία όμως δεν πρέπει να παραλείπεται από τους χρήστες.

Διαβάστε εδώ ορισμένες γενικές συμβουλές που είναι χρήσιμες σε οποιονδήποτε χρήστη φακών επαφής.

 

  1. Τα καθαρά χέρια σημαίνουν καθαρούς φακούς επαφής

Αυτή η συμβουλή μπορεί να φαίνεται στοιχειώδης, αλλά το πλύσιμο των χεριών σας πριν αγγίξετε τους φακούς επαφής σας είναι πραγματικά το κλειδί για τον σωστό καθαρισμό των φακών. Κάθε μέρα τα χέρια μας εκτίθενται σε διάφορα μικρόβια και βρωμιές. Χωρίς την σωστή υγιεινή φροντίδα, αυτά τα σωματίδια θα μπορούσαν εύκολα να εξαπλωθούν σε οτιδήποτε έρχεται σε επαφή με αυτά. Σαπουνίστε τα χέρια σας, ξεπλύνετε στη συνέχεια όλο το σαπούνι και στεγνώστε καλά τα χέρια σας με μια καθαρή πετσέτα για καλύτερα αποτελέσματα.

Όταν τα χέρια σας είναι τελείως καθαρά, τρίψτε τους φακούς με διάλυμα φακών επαφής ανάμεσα σε δύο δάχτυλα για να καθαρίσετε εντελώς τυχόν ανεπιθύμητα σωματίδια που μπορεί να έχουν επικαθίσει επάνω στους φακούς. Αυτή είναι η προτεινόμενη μέθοδος, επειδή είναι ήπια με τους φακούς και επίσης αποτελεσματική στην απολύμανση.

Χρήσιμες συμβουλές:

  • Χρησιμοποιήστε μια πετσέτα χωρίς χνούδια.
  • Ξεπλύνετε και επαναλάβετε. Εάν δεν είστε βέβαιοι εάν τα χέρια σας είναι απολύτως καθαρά, επαναλάβετε τη διαδικασία πλυσίματος.
  • Αποφύγετε την οποιαδήποτε επαφή με το νερό της βρύσης. Ορισμένοι τύποι νερού βρύσης περιέχουν σκληρές χημικές ουσίες και μέταλλα που μπορεί να ερεθίσουν το μάτι, αλλά επιπλέον μπορεί από το νερό της βρύσης να πάθετε μια σοβαρή μόλυνση των ματιών (κερατίτιδα από το παράσιτο ακανθαμοιβάδα).

 

  1.  Διατηρείτε καθαρές τις θήκες των φακών επαφής

Διατηρώντας την θήκη των φακών επαφής καθαρή, θα εξασφαλίσετε μια μεγαλύτερη διάρκεια ζωής και αποτελεσματικότερη υγιεινή για τους φακούς σας. Σε τακτά χρονικά διαστήματα ξεπλένετε την θήκη των φακών με το υγρό καθαρισμού ή με σαπούνι και νερό και αφήστε απαραίτητα την θήκη να στεγνώσει καλά πριν την ξαναχρησιμοποιήσετε. Προτείνεται η αντικατάσταση της θήκης των φακών επαφής κάθε ένα ή δύο μήνες. Τα μικρόβια έχουν την τάση να αναπτύσσονται σε μη καθαρές επιφάνειες.

 

  1. Επιλέξτε τα διαλύματα συντήρησης και αποστείρωσης των φακών επαφής με σύνεση

Κάθε διάλυμα έχει σχεδιαστεί για έναν συγκεκριμένο σκοπό, οπότε η επιλογή του σωστού διαλύματος είναι σημαντική για την επίτευξη των επιθυμητών αποτελεσμάτων.

Τύποι διαλυμάτων:

  • Διάλυμα φυσιολογικού ορού – Χρήσιμο για ξέπλυμα αλλά δεν είναι κατάλληλο για συστηματική αποθήκευση των φακών επαφής. Ωστόσο, σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης μπορεί να χρησιμοποιηθεί προσωρινά για απλή συντήρηση των φακών επαφής, χωρίς όμως να προσφέρει απολύμανση.
  • Καθαριστικό φακών επαφής (all in one) – Για καθημερινή χρήση συντήρησης και απολύμανσης.
  • Διάλυμα υπεροξειδίου του υδρογόνου – Μπορεί να λειτουργήσει ως συμπλήρωμα σε άλλα καθαριστικά. Προσφέρει το πλεονέκτημα της καλής απολύμανσης, αλλά έχει το μειονέκτημα ότι χρειάζεται αρκετό χρόνο για να επιτευχθεί η απολύμανση (συνήθως 4 ώρες), ενώ απαιτείται επίσης η χρήση ειδικής θήκης φακών επαφής με καταλύτη.
  • Ενζυματικό καθαριστικό – Απολυμαίνει τους μαλακούς φακούς επαφής και απομακρύνει τα ιζήματα.

Η σωστή απολύμανση των φακών επαφής, αποβάλλει τον κίνδυνο έκθεσης των ματιών σας σε παθογόνα μικρόβια.

 

  1. Φροντίστε να αφαιρέσετε τους φακούς επαφής σας πριν πάτε για ύπνο

Είναι απαγορευτικό να κοιμάστε έστω και για λίγο φορώντας φακούς επαφής οποιουδήποτε τύπου, ακόμα και αν ο εφαρμοστής των φακών σας έχει διαβεβαιώσει ότι μπορείτε να το κάνετε. Όλοι ανεξαιρέτως οι φακοί επαφής επηρεάζουν σημαντικά την οξυγόνωση του ματιού κατά την διάρκεια του ύπνου που τα βλέφαρα είναι κλειστά και έτσι μπορούν να συμβάλλουν στην ανάπτυξη μικροβίων και οφθαλμολογικών μολύνσεων.

 

  1. Φακοί επαφής και κολύμβηση
  • Η κολύμβηση με φακούς επαφής μπορεί να προκαλέσει μολύνσεις των ματιών, ερεθισμό και πιθανές απειλητικές καταστάσεις για την όραση, όπως έλκος του κερατοειδούς.
  • Συνιστάται οι φακοί επαφής να μην εκτίθενται σε οποιοδήποτε τύπο νερού (νερό βρύσης, πισίνα, θάλασσα, λίμνη, υδρομασάζ, ντους). Δεν έχει σημασία αν είναι γλυκό νερό ή νερό μιας χλωριωμένης πισίνας. Υπάρχουν μικρόβια και παθογόνα που το χλώριο δεν τα σκοτώνει, και τα οποία θα μπορούσαν να προκαλέσουν βλάβη στον κερατοειδή, μόλυνση ή έλκος.
  • Το νερό αποτελεί ένα περιβάλλον στο οποίο αναπτύσσονται όλα τα είδη ιών και μικροβίων – ένα από τα πιο τρομακτικά είναι το παράσιτο ακανθαμοιβάδα, η οποία προσκολλάται στους φακούς επαφής σας, προκαλώντας ερεθισμό και μόλυνση του κερατοειδούς και μπορεί να οδηγήσει σε μόνιμη απώλεια όρασης ή να χρειαστεί μεταμόσχευση κερατοειδούς.
  • Το γλυκό νερό και το νερό στις πισίνες μπορούν να προκαλέσουν «σφίξιμο» των μαλακών φακών (λόγω αφυδάτωσης των υδρόφιλων φακών επαφής) στο μάτι σας, προκαλώντας σημαντικό ερεθισμό.
  • Οι μαλακοί φακοί είναι πορώδεις, επιτρέποντας στις χημικές ουσίες και τα βακτήρια να παραμείνουν μέσα στον φακό, αυξάνοντας τις πιθανότητες μόλυνσης και ερεθισμού.

Όλοι οι χρήστες φακών επαφής πρέπει να αποφεύγουν να κολυμπούν με τους φακούς. Αλλά αν αυτό δεν είναι εφικτό, ή δεν αποτελεί επιλογή του ασθενούς, τότε θα πρέπει τουλάχιστον να φοράτε πάντοτε προστατευτικά γυαλιά κολύμβησης, που δεν επιτρέπουν την επαφή του νερού με τα μάτια. Αφαιρέστε επίσης αμέσως τους φακούς επαφής μετά το κολύμπι και βάλτε τους σε διάλυμα απολύμανσης για 24 ώρες.

 

  1. Ημερήσιοι φακοί επαφής

Αποτελούν την πιο υγιεινή λύση για τους χρήστες φακών επαφής. Αν έχετε την οικονομική δυνατότητα (γιατί είναι πιο ακριβοί), θα έχετε κάνει την καλύτερη επιλογή αποφασίζοντας να περάσετε στη χρήση ημερήσιων φακών επαφής, καθόσον αποφεύγεται η χρήση υγρών και καθαρισμού ή συντήρησης. Προσοχή όμως, να γίνεται πραγματικά ημερήσια χρήση (και όχι κατάχρηση) αυτού του τύπου των φακών.

 

  1. Άλλες επιλογές

Αν οι φακοί επαφής απλά δεν σας βολεύουν σαν μέσο διόρθωσης της όρασης ή έχετε αποκτήσει δυσανεξία στη χρήση τους, τότε ίσως είναι καιρός να δοκιμάσετε την διόρθωση της όρασης σας με laser. Επικοινωνήστε μαζί μας σήμερα για να μάθετε περισσότερα για τις μεθόδους διαθλαστικής χειρουργικής ή για να προγραμματίσετε ένα ραντεβού οφθαλμολογικής εξέτασης.

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

5 ΑΛΛΑΓΕΣ ΤΟΥ ΤΡΟΠΟΥ ΖΩΗΣ ΠΟΥ ΜΠΟΡΕΙ ΝΑ ΣΥΜΒΑΛΛΟΥΝ ΣΤΟΝ ΕΛΕΓΧΟ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΟΥ ΓΛΑΥΚΩΜΑΤΟΣ

Υπάρχουν κάποια πράγματα, που θα μπορούσαν ενδεχομένως (επιστημονικά τεκμηριωμένα) να βοηθήσουν τους ασθενείς που πάσχουν από γλαύκωμα. Ποια είναι αυτά;

 

1. Η ΑΣΚΗΣΗ

Αποδεδειγμένα, μέσα από διαφορετικές επιστημονικές μελέτες, γνωρίζουμε ότι η αερόβια άσκηση μειώνει την ενδοφθάλμια πίεση.

Άλλες εργασίες έχουν δείξει επίσης ότι οι ασθενείς που παρουσίαζαν μεγαλύτερη απώλεια οπτικού πεδίου ήταν αυτοί που εκτελούσαν λιγότερη σωματική δραστηριότητα. Αυτό βεβαίως μπορεί να έχει να κάνει και με το ότι, όπως ανέδειξε μια άλλη μελέτη, ο αριθμός των βημάτων των ασθενών ανά ημέρα μειώθηκε συγχρόνως με την επιδείνωση του οπτικού πεδίου τους.

 

2. Η ΘΕΣΗ ΤΟΥ ΣΩΜΑΤΟΣ

Η θέση του σώματος κατά τη διάρκεια του ύπνου μπορεί να επηρεάσει την πίεση των ματιών (ενδοφθάλμια πίεση). Ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η πλάγια θέση αυξάνει την ενδοφθάλμια πίεση στο μάτι που βρίσκεται πλησιέστερα στο μαξιλάρι, αλλά αυτό είναι κάτι που δεν έχει πλήρως διευκρινιστεί.

Μια άλλη μελέτη έδειξε ότι ανεβάζοντας το ύψος του κεφαλιού στο προσκέφαλο του κρεβατιού, προκαλείται ελάττωση της ενδοφθάλμιας πίεσης κατά 2 mm Hg. Όταν όμως ο λαιμός ήταν λυγισμένος, η ενδοφθάλμια πίεση ήταν 2 mm Hg υψηλότερη. Υποθέτουμε ότι αυτή η κάμψη του αυχένα δημιουργεί μια κατάσταση συμπίεσης στις φλέβες του αυχένα και αυτό οδηγεί σε αυξημένη επισκληρική φλεβική πίεση και κατά συνέπεια αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση.

Ποιο είναι λοιπόν το συμπέρασμα; Αν πάσχετε από γλαύκωμα, ενδεχομένως θα μπορούσατε να εξετάσετε το ενδεχόμενο να κοιμάστε με το κεφάλι λίγο ψηλότερα κατά τη διάρκεια του ύπνου, προσθέτοντας ένα δεύτερο μαξιλάρι, αν και αυτό σε κάποιους μπορεί να μην είναι πρακτικό.

Η συμβουλή μας επίσης στους ασθενείς με γλαύκωμα είναι να αποφεύγουν ορισμένες στάσεις γιόγκα, όπως οι κατακόρυφες θέσεις στήριξης με το κεφάλι και με τις βάσεις των ώμων, καθόσον αυξάνεται σημαντικά η ενδοφθάλμια πίεση.

 

3. Η ΔΙΑΤΡΟΦΗ

Η κατανάλωση πράσινων φυλλωδών λαχανικών μπορεί να ωφελήσει τους ανθρώπους με γλαύκωμα, όπως επίσης αυτό συμβαίνει και σε άλλες οφθαλμολογικές παθήσεις (πχ. η εκφύλιση της ωχράς κηλίδας). Αυτά τα φυτά αποτελούν πηγή διατροφικών νιτρικών αλάτων. Μία μελέτη έδειξε ότι η επίδραση της διατροφής ήταν μεγαλύτερη στους ασθενείς με γλαύκωμα οφειλόμενο σε αγγειακή δυσλειτουργία (όπως είναι το γλαύκωμα χαμηλής πίεσης).

Πόση κατανάλωση λαχανικών είναι αρκετή; Σε άλλη μελέτη, οι ασθενείς που κατανάλωναν τουλάχιστον μια μερίδα πράσινα λαχανικά ή φρούτα εβδομαδιαίως, είχαν χαμηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης γλαυκώματος σε σύγκριση με αυτούς που έτρωγαν λιγότερο από μία μερίδα το μήνα.

Λέμε λοιπόν στους ασθενείς να τρώνε πράσινα φυλλώδη λαχανικά επειδή μόνο ωφέλειες μπορούν να προκύψουν από την κατανάλωσή τους.

 

4. Η ΚΑΤΑΝΑΛΩΣΗ ΚΑΦΕ

Όσον αφορά τον καφέ, υπάρχουν ενδείξεις τόσο υπέρ όσο και κατά της κατανάλωσής του από γλαυκωματικούς ασθενείς. Σε μία προοπτική, τυχαιοποιημένη μελέτη, 106 άτομα έλαβαν περίπου 230 ml καφέ με ή χωρίς καφεΐνη. Ο καφές με καφεΐνη φάνηκε να αυξάνει την ενδοφθάλμια πίεση περίπου κατά 1 mm Hg, αλλά αυξάνει συγχρόνως την πίεση οφθαλμικής αιμάτωσης (που συμβάλλει στην καλή λειτουργία του οπτικού νεύρου) κατά περίπου 1,25 με 1,5 mm Hg. Αυτές λοιπόν οι δύο αντίρροπες δυνάμεις πιθανόν να σημαίνουν ότι η κατανάλωση μίας κούπας καφέ δεν πρόκειται να κάνει τεράστια διαφορά. Επιπλέον, τουλάχιστον μία μελέτη σε ζώα υποδεικνύει ότι η καφεΐνη θα μπορούσε να προστατεύσει από την απώλεια γαγγλιακών κυττάρων. Γενικά λοιπόν είναι σωστό να λέμε στους ασθενείς ότι μία κούπα καφέ παραπάνω δεν ενοχλεί και δεν είναι πρόβλημα στη ρύθμιση του γλαυκώματος.

 

5. Η ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ

Στη μελέτη – ορόσημο SPRINT, τα άτομα με υπέρταση των οποίων η συστολική αρτηριακή πίεση μειώθηκε στα 120 mm Hg ή χαμηλότερα παρουσίαζαν κατά ένα τρίτο μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων και σχεδόν κατά ένα τέταρτο μειωμένο κίνδυνο θανάτου σε σύγκριση με άτομα των οποίων η συστολική πίεση μειώθηκε 140 mm Hg. Αυτό είναι ένα τεράστιο όφελος όσον αφορά το προσδόκιμο επιβίωσης. Ωστόσο, ενώ τα ποσοστά σοβαρών ανεπιθύμητων ενεργειών δεν ήταν στατιστικά διαφορετικά μεταξύ των δύο ομάδων, καταγράφηκε υψηλότερο ποσοστό υπότασης και συγκοπής στην ομάδα που έλαβε εντατική θεραπεία. Αυτό φυσικά είναι ένα ζήτημα πολύ σημαντικό για τους ασθενείς με γλαύκωμα, εγείροντας ερωτήσεις σχετικά με την αιμάτωση του οπτικού νεύρου. Γνωρίζουμε ότι η πίεση οφθαλμικής αιμάτωσης μπορεί να διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στη λειτουργία του οπτικού νεύρου. Είναι γνωστό από άλλες μελέτες ότι μια συστολική πίεση μικρότερη από 125 mm Hg είναι ένας κακός προγνωστικός δείκτης για μακροπρόθεσμη εξέλιξη στο γλαύκωμα. Με άλλα λόγια, εάν οι γλαυκωματικοί ασθενείς δεν έχουν ιδιαίτερους καρδιαγγειακούς παράγοντες κινδύνου, ή εάν το γλαύκωμά τους εξελίσσεται παρά τον έλεγχο της ενδοφθάλμιας πίεσης, θα πρέπει να διασφαλίσουμε ότι δεν υποβάλλονται σε υπερβολική θεραπεία για υπέρταση, γιατί αυτό επηρεάζει αρνητικά την αιμάτωση του οπτικού νεύρου.

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

ΠΩΣ Η ΑΡΤΗΡΙΑΚΗ ΠΙΕΣΗ ΕΠΗΡΕΑΖΕΙ ΤΑ ΜΑΤΙΑ

Στην ιστοσελίδα μας www.karabatsas.gr, πάντα προσπαθούμε να σας δώσουμε τις πληροφορίες που χρειάζεστε για να διατηρήσετε τα μάτια σας υγιή, οπότε σκεφτήκαμε να σας δώσουμε μια επισκόπηση σχετικά με το πόσο η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να επηρεάσει τα μάτια σας.

Η αρτηριακή σας πίεση είναι η δύναμη με την οποία το αίμα σας ωθείται στα τοιχώματα των αρτηριών όταν η καρδιά σας πάλλεται. Η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να αποδυναμώσει και να καταστρέψει τα αιμοφόρα αγγεία σας με την πάροδο του χρόνου, και δεν πρέπει να την αμελείτε.

Υπερτασική αμφιβληστροειδοπάθεια

Όπως μπορείτε να υποψιαστείτε, η υψηλή αρτηριακή πίεση, γνωστή και ως υπέρταση, δεν είναι καλή για τα μάτια σας. Μπορεί πραγματικά να βλάψει τα αιμοφόρα αγγεία στον αμφιβληστροειδή, το μέρος του ματιού σας όπου εστιάζονται οι εικόνες.

Η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί να σκληρύνει τα τοιχώματα των αιμοφόρων αγγείων του αμφιβληστροειδούς, περιορίζοντας τη ροή του αίματος μέσω αυτών. Ο αμφιβληστροειδής μπορεί να γίνει οιδηματώδης και μη λειτουργικός εάν δεν έχει αρκετό αίμα λόγω των περιορισμένων αιμοφόρων αγγείων.

Εάν μείνει χωρίς θεραπεία, η υψηλή αρτηριακή πίεση μπορεί επίσης να ασκήσει πίεση στο οπτικό νεύρο σας, προκαλώντας επιπρόσθετα προβλήματα με την όραση.

Συμπτώματα

Συνήθως η υπερτασική αμφιβληστροειδοπάθεια στα πρώιμα στάδιά της δεν δίνει συμπτώματα και η όραση του ασθενούς διατηρείται καλή. Μπορεί όμως να ανακαλυφθεί με μια κανονική εξετάση ματιών, που είναι ένας μόνο λόγος για να ελέγχετε τακτικά τα μάτια σας.

Μόλις όμως η κατάσταση προχωρήσει, μπορεί να εμφανιστούν μειωμένη όραση, διπλωπία και πονοκέφαλοι, ρήξη αιμοφόρων αγγείων στον βυθό του ματιού ή στον επιπεφυκότα (υπόσφαγμα). Αν έχετε υψηλή αρτηριακή πίεση και διαπιστώνετε αλλαγές στην όρασή σας, τότε πρέπει να ζητήσετε αμέσως ιατρική βοήθεια.

Θεραπεία

Η θεραπεία για υπερτασική αμφιβληστροειδοπάθεια έχει στόχο τη μείωση της συνολικής αρτηριακής σας πίεσης. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει φάρμακα, αλλά πιθανότατα θα κατευθυνθείτε επίσης στο να κάνετε αλλαγές στον τρόπο ζωής για να μειώσετε την αρτηριακή σας πίεση και να την διατηρήσετε μακροπρόθεσμα.

  • Υιοθετώντας μια υγιεινή διατροφή με υψηλή περιεκτικότητα σε φρούτα και λαχανικά, τακτική σωματική άσκηση, μειωμένη πρόσληψη αλατιού (νατρίου) και περιορισμό στην κατανάλωση της καφεΐνης και του αλκοόλ είναι σημαντικά βήματα που μπορείτε να κάνετε για να μειώσετε την αρτηριακή σας πίεση. Αν καπνίζετε, θα πρέπει να το σταματήσετε το συντομότερο δυνατό. Μεταξύ των πολλών άλλων κινδύνων για την υγεία, το κάπνισμα σας θέτει σε κίνδυνο για υψηλή αρτηριακή πίεση.
  • Το άγχος είναι επίσης ένας σημαντικός παράγοντας κινδύνου για την υψηλή αρτηριακή πίεση και μπορεί να είναι πιο δύσκολο να εξαλειφθεί απ’ ότι άλλοι παράγοντες. Μπορεί να μην μπορείτε να αλλάξετε αμέσως το επάγγελμά σας ή να μειώσετε το άγχος που σχετίζεται με την εργασία, αλλά υπάρχουν τεχνικές διαχείρισης του άγχους που μπορεί να σας βοηθήσουν στη μείωση της πίεσης που περνάτε κάθε μέρα.
  • Αν είστε υπέρβαροι, λάβετε μέτρα για να χάσετε μερικά από τα επιπλέον κιλά σας, καθώς η απώλεια βάρους μπορεί επίσης να βοηθήσει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης. Στην πραγματικότητα, εάν κάνετε τις απαραίτητες αλλαγές στον τρόπο ζωής για να μειώσετε την αρτηριακή σας πίεση, πιθανότατα θα καταλήξετε να χάσετε και βάρος την ίδια στιγμή.

Θέλουμε όλοι οι ασθενείς μας να έχουν τη καλύτερη δυνατή όραση, και για πολλούς, αυτό σημαίνει να παρακολουθούμε την υψηλή αρτηριακή πίεση και να λάβουμε μέτρα για να τη μειώσουμε. Για άλλους που θέλουν να βελτιώσουν την όρασή τους, η χειρουργική επέμβαση ματιών LASIK μπορεί να είναι μια καλή επιλογή. Καλέστε σήμερα και μπορούμε να προγραμματίσουμε μια διαβούλευση για να μιλήσουμε για τις επιλογές σας για υγιή, καθαρή όραση.

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

 

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΤΟΥ DR. ΚΩΝ/ΝΟΥ ΚΑΡΑΜΠΑΤΣΑ ΣΕ ΡΑΔΙΟΦΩΝΙΚΗ ΕΚΠΟΜΠΗ ΤΗΣ ERT

Ο Dr. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας μιλάει στην εκπομπή της ERT “ΑΝΩ-ΚΑΤΩ ΔΙΑΣΗΜΟΙ” και απαντάει σε διάφορα ερωτήματα σχετικά με τις παθήσεις των οφθαλμών.

ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΙΤΕ ΝΑ ΒΕΛΤΙΩΣΕΤΕ ΤΗΝ ΝΥΧΤΕΡΙΝΗ ΣΑΣ ΟΡΑΣΗ

Βλέπετε στο σκοτάδι τόσο καλά όσο νομίζετε ότι θα πρέπει να βλέπετε; Εάν η απάντηση είναι όχι, απλά να ξέρετε ότι δεν είστε οι μόνοι. Πολλοί άνθρωποι αισθάνονται ότι η νυχτερινή όρασή τους είναι ασθενέστερη από αυτή που πρέπει να είναι και αυτό μπορεί να οδηγήσει σε προβλήματα. Μια τέτοια κατάσταση για παράδειγμα, καθιστά την οδήγηση τη νύχτα δύσκολη στην καλύτερη περίπτωση, ή και εντελώς επικίνδυνη κάποιες φορές.

Με την ηλικία, αυξάνεται και η δυσκολία στη νυχτερινή όραση. Οι κόρες των ματιών γίνονται πιο μικρές (μύση) και δεν διαστέλλονται αρκετά στο σκοτάδι όσο μεγαλώνουμε, μη επιτρέποντας έτσι ικανή ποσότητα φωτός να περάσει μέσα στο μάτι. Επίσης με την ηλικία, εμφανίζεται καταρράκτης, ο οποίος ακόμη και σε πρώιμα στάδια προκαλεί προβλήματα νυχτερινής όρασης, καθώς ο κρυσταλλοειδής φακός του ματιού κιτρινίζει και δεν επιτρέπει πολύ φως να περάσει μέσα στο μάτι.

Εάν ανησυχείτε για τη νυχτερινή όρασή σας στην οδήγηση, ίσως είναι καιρός να ελεγχθείτε γι’ αυτό, επισκεπτόμενοι έναν Οφθαλμίατρο για έναν ενδελεχή έλεγχο, ιδιαίτερα αν οι μεταβολές αυτές στη νυχτερινή όραση είναι απότομες.

Ρίξτε μια ματιά σε μερικές από τις επιλογές που έχετε για τη βελτίωση της νυχτερινής σας όρασης.

  1. Δώστε λίγο χρόνο για την προσαρμογή των ματιών σας στο σκοτάδι

Κατ’ αρχάς πρέπει να ξέρετε ότι τα μάτια φυσιολογικά χρειάζονται ένα χρονικό διάστημα για την πλήρη προσαρμογή από το φως στο σκοτάδι και πρέπει να δώσετε λίγο χρόνο στα μάτια σας για να προσαρμοστούν. Απαιτούνται περίπου 10 λεπτά για το 10% της προσαρμογής των ματιών στο σκοτάδι, ενώ η σχεδόν πλήρης προσαρμογή της όρασης στο σκοτάδι απαιτεί περίπου μισή ώρα με 45 λεπτά, και μάλιστα χωρίς εναλλαγές από φως σε σκοτάδι στο μεσοδιάστημα. Όλη αυτή η διαδικασία συμβαίνει διότι μια χρωστική που είναι απαραίτητη για την όραση και ονομάζεται ροδοψίνη, αποδομείται πολύ γρήγορα στο φως και για να ξαναενεργοποιηθεί στο σκοτάδι, απαιτείται κάποιο χρονικό διαάστημα.

  1. Προστατέψτε τα μάτια σας

Ένας από τους πιο ενδιαφέροντες τρόπους με τους οποίους μπορείτε να βελτιώσετε τη νυχτερινή σας όραση είναι με το να αλλάξετε κάποιες από τις συνήθειες που ακολουθείτε κατά τη διάρκεια της ημέρας. Αν τείνετε να μην φοράτε γυαλιά ηλίου, τότε όλη αυτή η ακτινοβολία και το έντονο φως από τον ήλιο κατά τη διάρκεια της ημέρας μπορεί να βλάψει την ικανότητά σας να βλέπετε τη νύχτα. Στην πραγματικότητα, μόλις 10 λεπτά ηλιακού φωτός την ημέρα σε μια περίοδο 10 ημερών μπορεί να σας αφήσει με 50% μείωση στη νυχτερινή σας όραση. Θυμηθείτε ότι δεν προστατεύουν όλα τα γυαλιά ηλίου τα μάτια σας από τις υπεριώδεις (UV) ακτίνες. Χρειάζεται να φοράτε γυαλιά ηλίου που να μην επιτρέπουν πάνω από 15% της υπεριώδους ακτινοβολίας να περνάει.

  1. Ακολουθήστε κατάλληλες διατροφικές συνήθειες

Δοκιμάστε τις παρακάτω τροφές που ενισχύουν τη νυχτερινή όραση στη διατροφή σας:

  • Λάχανο – Πλούσιο σε λουτεΐνη και ζεαξανθίνη. Το λάχανο είναι μία εξαιρετική τροφή για εξαιρετική όραση. Γενικά, πράσινα φυλλώδη όπως το σπανάκι και πορτοκαλί λαχανικά (καρότα) είναι πλούσια σε βιταμίνη Α και β-καροτίνη (που μεταβολίζεται σε βιταμίνη Α). Η βιταμίνη Α είναι απαραίτητη για τη βιοσύνθεση της ροδοψίνης. Μπορείτε επίσης να λάβετε συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν βιταμίνη Α.
  • Πορτοκάλια – Πλούσια σε βιταμίνη C και βήτα καροτένιο, τα πορτοκάλια αποτελούν μια εξαιρετική επιλογή για την ενίσχυση της νυχτερινής όρασης.
  • Βατόμουρα – Λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε ανθοκυανίνες, μια χημική ένωση με αντιφλεγμονώδεις ιδιότητες τα καθιστά εξαιρετικά για τη βελτίωση της νυχτερινής όρασης.
  • Κρόκος αυγού – Ο κρόκος αυγού έχει και υγιή λιπαρά και 0.25mg λουτεΐνης ανά αυγό, και τα δύο είναι απαραίτητα θρεπτικά συστατικά για την τόνωση της υγείας των ματιών.
  • Φυστικοβούτυρο – Τα φυστίκια είναι πλούσια σε βιταμίνη Ε, η οποία είναι ένα ισχυρό αντιοξειδωτικό που βοηθάει στην νυχτερινή όραση, καθώς επίσης βοηθά στην καταπολέμηση του σχηματισμού καταρράκτη ή στην εκφύλιση της ωχράς κηλίδας που σχετίζεται με την ηλικία.

Προσέξτε την γενική υγεία σας, αποφεύγοντας το κάπνισμα και κρατώντας τα επίπεδα της γλυκόζης στο αίμα εντός φυσιολογικών ορίων.

  1. «Δείτε κόκκινα»

Μια σχετική τακτική για να βελτιώσετε τη νυχτερινή όρασή σας είναι να χρησιμοποιήσετε κόκκινα γυαλιά για να βοηθήσετε τα μάτια σας να προσαρμοστούν πιο εύκολα στο σκοτάδι. Η λογική πίσω από αυτή την πρακτική είναι ότι, τα ραβδία που βρίσκονται στο μάτι μας (δηλαδή οι φωτοϋποδοχείς που είναι κυρίως υπεύθυνοι για την όραση σε χαμηλές συνθήκες φωτισμού) δεν είναι τόσο ευαίσθητα στο κόκκινο φως. Έτσι, όταν κάθε άλλο χρώμα εκτός από το κόκκινο φιλτράρεται έξω, τα μάτια σας «εξαπατούνται» να σκέφτονται ότι είναι σκοτάδι, προετοιμάζοντας τα ραβδία για τη χρήση τους τη νύχτα. Οι πιλότοι χρησιμοποιούν πραγματικά γυαλιά με κόκκινους φακούς όταν δεν έχουν χρόνο να προσαρμόσουν τα μάτια τους για τις νυχτερινές πτήσεις. Μπορείτε επίσης να χρησιμοποιήσετε κόκκινο φως στο σκοτάδι εάν προσπαθείτε να προσαρμόσετε τα μάτια σας σε τέτοιες συνθήκες (όπως κάνουν οι φωτογράφοι στον σκοτεινό θάλαμο).

 

  1. Βελτιώστε τη συνολική σας όραση με την μέθοδο LASIK

Η οδήγηση ή άλλες νυχτερινές δραστηριότητες μπορεί να είναι αρκετά αγχωτικές για όσους έχουν ήδη κακή όραση. Ίσως έφτασε λοιπόν η στιγμή να εξετάσετε τη βελτίωση της όρασης με την laser επέμβαση ματιών LASIK. Αν θέλετε να μάθετε περισσότερα για το πως η LASIK μπορεί να βελτιώσει το όρασή σας τόσο την ημέρα όσο και τη νύχτα, τότε επικοινωνήστε μαζί μας για να μπορέσουμε να αξιολογήσουμε τις επιλογές σας.

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΟΥΝ ΤΑ ΠΟΛΩΤΙΚΑ (POLARISED) ΓΥΑΛΙΑ;

Γιατί χρησιμοποιούνται τα πολωτικά (Polarized) γυαλιά;

Τα πολωτικά γυαλιά χρησιμοποιούνται κυρίως για τη μείωση των φωτεινών αντανακλάσεων.

 

Πώς μεταδίδεται η φωτεινή ακτινοβολία;

Ένα κύμα φωτός είναι γνωστό ότι πάλλεται σε πολλές κατευθύνσεις. Σε γενικές γραμμές ένα κύμα φωτός μπορεί να θεωρηθεί ότι κατευθύνεται τόσο σε οριζόντια όσο και σε κατακόρυφα επίπεδα.

Η κάθετη συνιστώσα του φωτός βοηθά το ανθρώπινο μάτι να δει, ενώ η οριζόντια συνιστώσα του φωτός είναι αυτή που προκαλεί τα διάφορα ενοχλητικά συμπτώματα «θαμπάδας», λόγω των αντανακλάσεων σε οριζόντιες γυαλιστερές επιφάνειες, όπως στο παρμπρίζ του αυτοκινήτου, στην άμμο, στο νερό, στο χιόνι και στην άσφαλτο. Η λάμψη των ατανακλάσεων μειώνει την ορατότητα και καθιστά την όραση δυσάρεστη.

Τα πολωτικά (polarised) γυαλιά ηλίου χρησιμοποιούνται για να μειώσουν αυτές τις αντανακλάσεις. Τα γυαλιά ηλίου περιέχουν πολωτικά φίλτρα προσανατολισμένα κάθετα στο σκελετό των γυαλιών έτσι ώστε να αποκλείουν το οριζόντιο πολωτικό φως.

 

Ποιότητα των φίλτρων

Η πόλωση εξαρτάται από την ποιότητα του φίλτρου και από τον τρόπο παραγωγής του φακού. Τα λιγότερο ακριβά γυαλιά μπορούν να κόψουν μόνο το 10% του φωτός που αντανακλάται. Οι πολωτικοί φακοί από πολυανθρακικό κόβουν γύρω στο 60-70% του ανακλώμενου φωτός. Υπάρχουν όμως και πολωτικοί φακοί (πχ NXT Cameleon, Octopus και Polar HD) που αποκόπτουν το 99% του ανακλώμενου φωτός.

 

Πλεονεκτήματα:

  • Τα πολωτικά (polarised) γυαλιά επιτρέπουν την αληθινή αντίληψη των χρωμάτων.
  • Τα πολωτικά (polarised) γυαλιά βελτιώνουν την οπτική άνεση, την αντίθεση (contrast) και την οπτική διαύγεια. Αυτό μειώνει την καταπόνηση των ματιών.
  • Είναι χρήσιμα για ποδηλάτες, δρομείς και ψαράδες προσδίδοντας μια πιο καθαρή θέα εξαλείφοντας τις ενοχλητικές αντανακλάσεις.
  • Τα πολωτικά (polarised) γυαλιά ωφελούν επίσης στα θαλάσσια σπορ, σταματώντας την αντηλιά και καθιστώντας τη θάλασσα πιο διαφανή, σε σημείο που κάποιος μπορεί να δει τα ψάρια και τους βράχους κάτω από την επιφάνεια του νερού!
  • Πολωτικά (polarised) διπλοεστιακά ή και πολυεστιακά γυαλιά ηλίου είναι επίσης επιλογές για τα άτομα με πρεσβυωπία που τους αρέσουν τα υπαίθρια αθλήματα.

 

Μειονεκτήματα:

  • Εάν αυτός που τα φοράει γυρίζει το κεφάλι του κατά 45 μοίρες περίπου, μέρος από το οριζόντιο φως μπορεί να εισέλθει και να δημιουργήσει μερικά φωτεινά σημεία στο οπτικό πεδίο.
  • Δεν είναι δυνατή η ανάγνωση οθονών υγρών κρυστάλλων (LCD) σε συγκεκριμένη γωνία.
  • Δεν είναι κατάλληλα για το σκι.

 

Πώς να ελέγξετε τα πολωτικά (Polarized) γυαλιά;

Υπάρχουν πολλοί τρόποι για τον έλεγχο των πολωτικών (polarized) γυαλιών. Αλλά ένας από τους πιο απλούς τρόπους είναι αυτός…

Πολλές από τις κινητές οθόνες, τα LCD και τα tablet έχουν ένα πολωτικό φίλτρο, το οποίο βοηθά στη μείωση των αντανακλάσεων. Αλλά όταν χρησιμοποιούμε γυαλιά polaroid σε ένα συγκεκριμένο προσανατολισμό στην οθόνη δεν θα μπορέσουμε να δούμε την οθόνη. Ως εκ τούτου, αν θέλουμε να ελέγξουμε τα πολωτικά γυαλιά, βγάλτε το κινητό σας και περιστρέψτε τα γυαλιά. Αν είναι πολωτικά, δεν θα μπορείτε να δείτε την οθόνη σε συγκεκριμένη γωνία. Εάν είναι μη-πολωτικά, μπορείτε να δείτε καθαρά όλες τις γωνίες.

 

Ποιο είδος γυαλιών χρησιμοποιείται για την παρακολούθηση ταινιών σε 3D;

Τα γυαλιά που χρησιμοποιούνται για την παρακολούθηση ταινιών 3D αποτελούνται από ένα οριζόντια πολωτικό γυαλί και ένα κατακόρυφα πολωμένο γυαλί. Όταν οι δύο ξεχωριστές, διαφορετικές εικόνες συγχωνεύονται σε εγκεφαλικό επίπεδο, αυτές γίνονται αντιληπτές από τον εγκέφαλο ως τρισδιάστατη εικόνα (3D εφέ).

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

ΤΑ ΠΑΝΤΑ ΣΧΕΤΙΚΑ ΜΕ ΤΑ ΠΡΑΣΙΝΑ ΜΑΤΙΑ

Τα πράσινα μάτια είναι πραγματικά πολύ σπάνια και πιστεύουμε ότι θα άξιζε να αφιερώσετε λίγο από τον χρόνο σας για να σας δώσουμε κάποιες ενδιαφέρουσες πληροφορίες σχετικά με το γιατί ο φίλος ή η φίλη σας με τα πράσινα μάτια είναι πολύ ξεχωριστός.

Από τα καφέ, μπλε και πράσινα, τα πράσινα μάτια είναι τα πιο σπάνια στον κόσμο. Μόνο το 2% περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού, ή περίπου 140 εκατομμύρια άνθρωποι, έχουν πράσινα μάτια.

Ίσως να εκπλαγείτε όμως αν μάθετε ότι οι άνθρωποι με πράσινα μάτια δεν έχουν στην πραγματικότητα καμία πράσινη χρωστική ουσία σε αυτά. Αυτό συμβαίνει επειδή το χρώμα των ματιών καθορίζεται από τη συγκέντρωση μελανίνης και λιποχρωμάτων (χρωμολιπιδίων) στην ίριδα. Η μελανίνη είναι μια καφέ χρωστική ουσία και οι λιποχρωματικές ουσίες (λουτεΐνη και καροτίνη κυρίως) είναι κάποιες κιτρινωπές χρωστικές ουσίες.

Έτσι, για παράδειγμα, οι άνθρωποι με καστανά μάτια έχουν μια υψηλότερη συγκέντρωση μελανίνης που κάνει την ίριδά τους να φαίνεται καφέ ή σχεδόν μαύρη σε ορισμένες περιπτώσεις.

Τα μπλε μάτια, αντίθετα, έχουν πολύ μικρή ποσότητα μελανίνης και λιποχρωμάτων. Το μπλε χρώμα δημιουργείται από τη διασπορά του φωτός στην ίριδα, γνωστή και ως σκέδαση Rayleigh. Αυτή η σκέδαση εμφανίζεται μόνο όταν υπάρχει πολύ λίγη μελανίνη στο μάτι και είναι το ίδιο αποτέλεσμα που μας κάνει να βλέπουμε τον ουρανό μπλε.

Τα άτομα με πράσινα μάτια έχουν λίγο περισσότερη ποσότητα μελανίνης και χρωμολιπιδίων στα μάτια τους. Σε συνδυασμό με τη γαλάζια απόχρωση από τη σκέδαση Rayleigh και την κιτρινωπή απόχρωση από την λιποχρωμική χρωστική, παράγεται μια πράσινη ίριδα.

Από πού προέρχονταν λοιπόν οι πρόγονοί μας με πράσινα μάτια;

Οι περισσότερες γενετικές ρίζες μέσω αναλύσεων DNA, δείχνουν τις περι-Καυκάσιες περιοχές, οι οποίες συνδέουν την Ασία και την Ευρώπη. Αυτό μπορεί να μας δώσει μια πιθανή εξήγηση για το γεγονός ότι τόσες πολλές διαφορετικές χώρες και ήπειροι είχαν εδώ και χιλιάδες χρόνια πληθυσμούς με πράσινα μάτια. Υπάρχουν περάσματα στα βουνά του Καυκάσου που ιστορικά αποτελούσαν σημαντικές εμπορικές και στρατιωτικές διαδρομές. Αυτή η συνεχής κίνηση πληθυσμών θα μπορούσε εύκολα να διευκολύνει τη διάδοση και διείσδυση των γονιδίων για τα πράσινα μάτια σε νέες περιοχές.

Έτσι αποδεικνύεται ότι ο φίλος ή η φίλη σας με τα πράσινα μάτια είναι τελικά πολύ ξεχωριστά άτομα. Αν και μπορείτε να τους ενημερώσετε ότι στην πραγματικότητα δεν έχουν πράσινα μάτια – απλώς ένα συνδυασμό διαφορετικών χρωστικών ουσιών και σκέδασης φωτός. Εξαιτίας αυτού άλλωστε, οι αλλαγές στη διάχυση του φωτός μπορούν να αλλάξουν τον χρωματισμό της ίριδας. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο η ίριδα των ανθρώπων με πράσινα μάτια μερικές φορές φαίνεται να έχει διαφορετικές αποχρώσεις του πράσινου. Η διάθεση, ο καιρός, ο φωτισμός και ακόμη και τα χρώματα στα ρούχα που φορούν, μπορεί να έχουν επίδραση στην εμφάνιση των ματιών τους.

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.

 

ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΦΡΟΝΤΙΔΑ ΤΩΝ ΜΑΤΙΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗ ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΤΗΣ ΕΓΚΥΜΟΣΥΝΗΣ

Συχνά μας ρωτάτε σχετικά με τις αλλαγές στην όραση κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Είναι γεγονός ότι η εγκυμοσύνη μπορεί να επηρεάσει την όραση, και να προκαλέσει κάποιες προσωρινές αλλαγές στο οπτικό σύστημα.

Στο κείμενο που ακολουθεί περιγράφονται μερικές από τις πιο συχνές επιπτώσεις της εγκυμοσύνης στα μάτια σας, και οι τρόποι αντιμετώπισης τους.

  • Αλλαγές στον κερατοειδή

Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, στο σώμα μιας γυναίκας γίνεται κατακράτηση υγρών και αυτό με τη σειρά του μπορεί να μεταβάλει το πάχος και την καμπυλότητα του κερατοειδούς. Ακόμη και μια μικρή αλλαγή στο σχήμα του κερατοειδούς μπορεί να οδηγήσει σε μια αλλαγή στην όραση. Μπορεί να αισθανθείτε μια αλλαγή της όρασής σας ενώ φοράτε τα γυαλιά ή τους φακούς επαφής σας. Ωστόσο, δεν χρειάζεται να δοθεί μια νέα συνταγή για φακούς επαφής ή γυαλιά, καθώς η όρασή σας θα επιστρέψει σύντομα, μετά την ολοκλήρωση της εγκυμοσύνης, στα φυσιολογικά επίπεδα. Συνιστάται επίσης να μην υποβληθείτε σε διαθλαστική επέμβαση (LASIK ή PRK) κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης (αλλά και της γαλουχίας)  για τους ίδιους λόγους.

  • Ξηροφθαλμία

Εάν αντιμετωπίζετε ξηροφθαλμία, θα πρέπει να μιλήσετε με το γιατρό σας πριν χρησιμοποιήσετε οφθαλμικές σταγόνες για να ανακουφιστείτε από τα συμπτώματά της. Ορισμένα κολλύρια περιλαμβάνουν συστατικά που μπορεί να μην είναι απολύτως ασφαλή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Εάν χρησιμοποιείτε φακούς επαφής, μάλλον θα νιώθετε την ανάγκη να χρησιμοποιείτε τα γυαλιά πιο συχνά, καθώς δημιουργείται δυσανεξία στους φακούς επαφής όταν υπάρχει ξηροφθαλμία. Αν αντιμετωπίζετε χρόνια ξηροφθαλμία και οι σταγόνες δεν φαίνεται να επαρκούν, τότε μπορεί να χρειαστείτε πιο προηγμένες θεραπείες που μπορεί να σας προτείνει ο οφθαλμίατρός σας.

  • Διαβήτης

Εάν έχετε σακχαρώδη διαβήτη ή αναπτύξατε διαβήτη κύησης, αυξάνονται οι πιθανότητες τα υψηλά επίπεδα σακχάρου στο αίμα να βλάψουν τα αιμοφόρα αγγεία στα μάτια σας. Βεβαιωθείτε ότι παρακολουθείτε προσεκτικά το διαβήτη σας ενώ είστε έγκυος και ελέγχετε πιο συχνά τα μάτια σας για να εντοπίσετε άμεσα τυχόν αλλαγές.

  • Γλαύκωμα

Από την άλλη πλευρά, εάν πάσχετε από γλαύκωμα, τα συμπτώματά σας μπορεί να βελτιωθούν. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης μπορεί να μειωθεί η πίεση στα μάτια σας, πράγμα που σημαίνει ότι θα μπορούσατε να μειώσετε τη δοσολογία του φαρμάκου που χρησιμοποιείτε για τη θεραπεία του γλαυκώματος. Αυτό θα βοηθήσει επίσης στη μείωση της ποσότητας φαρμάκου που εκτίθεται στο μωρό σας. Ωστόσο, πριν κάνετε οποιεσδήποτε αλλαγές στη φαρμακευτική αγωγή σας, πάντοτε να συζητάτε με το γιατρό σας.

  • Προεκλαμψία

Η τελευταία κατάσταση που μπορεί να συνοδεύει την εγκυμοσύνη είναι σπάνια, αλλά δυνητικά πολύ σοβαρή. Η προεκλαμψία μπορεί να προκαλέσει αλλαγές στην όρασή σας και είναι σημαντικό να γνωρίζετε τα σημάδια και να επικοινωνήσετε αμέσως με το γιατρό σας εάν τα παρατηρήσετε.

  • Θολή όραση
  • Ευαισθησία στο φως
  • Φωτοστέφανα ή σημεία που αναβοσβήνουν
  • Προσωρινή απώλεια της όρασης

Η προεκλαμψία είναι μια σοβαρή κατάσταση που μπορεί να προχωρήσει γρήγορα, οπότε μην διστάσετε να ζητήσετε ιατρική βοήθεια εάν εμφανίσετε οποιοδήποτε από αυτά τα συμπτώματα.

Οι ορμονικές και φυσικές αλλαγές που συνοδεύουν την εγκυμοσύνη μπορούν λοιπόν να επηρεάσουν την όρασή σας, οπότε είναι σημαντικό να σημειώσετε οποιεσδήποτε αλλαγές στην όρασή σας και να προγραμματίσετε ραντεβού με τον οφθαλμίατρό σας. Αν θέλετε περισσότερες πληροφορίες ή θέλετε να προγραμματίσετε ένα ραντεβού, επικοινωνήστε μαζί μας.

 

Γράφει ο Καθηγητής Οφθαλμολογίας Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας.