Τραμπεκουλεκτομή

Τι είναι η χειρουργική τραμπεκουλεκτομή;

Η τραμπεκουλεκτομή αποτελεί τη χειρουργική επέμβαση εκλογής για το γλαύκωμα. Στόχος της είναι να μειώσει την αυξημένη ενδοφθάλμια πίεση σε ασθενείς με μη ελεγχόμενο γλαύκωμα.

Στην κλασική τραμπεκουλεκτομή δημιουργείται ένα by-pass μέσω του σκληρού χιτώνα (του λευκού του ματιού). Με τον τρόπο αυτό δημιουργείται μια νέα διαδρομή για την αποχέτευση του υδατοειδούς υγρού από το εσωτερικό του οφθαλμού προς την εξωτερική επιφάνεια του βολβού. Το υγρό σχηματίζει μια μικρή φυσαλίδα (bleb) κάτω από τον επιπεφυκότα, συνήθως κάτω από το βλέφαρο, όπου δεν είναι ορατή. Από εκεί απορροφάται φυσιολογικά, μειώνοντας την ενδοφθάλμια πίεση.

Πρόκειται για μια ιδιαίτερα λεπτή επέμβαση που απαιτεί σημαντική χειρουργική εμπειρία και επιδεξιότητα, καθώς πραγματοποιείται ουσιαστικά αντίθετα από τον φυσικό μηχανισμό επούλωσης του οργανισμού. Σκοπός είναι το άνοιγμα που δημιουργείται να παραμείνει λειτουργικό και να μην κλείσει λόγω ουλοποίησης.

Η μακροχρόνια επιτυχία της επέμβασης εξαρτάται από:

• τη σωστή χειρουργική τεχνική
• την εμπειρία και ικανότητα του χειρουργού
• τους κατάλληλους μετεγχειρητικούς χειρισμούς
• την προεγχειρητική κατάσταση του ματιού, ιδιαίτερα της οφθαλμικής επιφάνειας, η οποία μπορεί να έχει επιβαρυνθεί από τη μακροχρόνια χρήση κολλυρίων.

Ο Χειρουργός Οφθαλμίατρος Δρ. Κωνσταντίνος Καραμπάτσας εξειδικεύεται στη σύγχρονη μικροχειρουργική του οφθαλμού, με ιδιαίτερο ενδιαφέρον στην αντιμετώπιση του γλαυκώματος και των παθήσεων του κερατοειδούς. Διαθέτει πολυετή χειρουργική εμπειρία και έχει εκπαιδεύσει Έλληνες και ξένους οφθαλμιάτρους σε πλήθος σύγχρονων χειρουργικών τεχνικών.

Ποια είναι τα οφέλη από την τραμπεκουλεκτομή;

Η τραμπεκουλεκτομή πραγματοποιείται με στόχο τη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης και τη διατήρηση της υπάρχουσας όρασης. Δεν βελτιώνει την ήδη χαμένη όραση, αλλά μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο περαιτέρω απώλειας. Οι βλάβες που έχουν ήδη προκληθεί από το γλαύκωμα είναι μη αναστρέψιμες, όμως μια επιτυχημένη επέμβαση συμβάλλει ουσιαστικά στην επιβράδυνση της εξέλιξης της νόσου.

Ποια είναι η διαδικασία της χειρουργικής τραμπεκουλεκτομής;

Η επέμβαση διαρκεί συνήθως περίπου μία ώρα και πραγματοποιείται με τοπική ή γενική αναισθησία. Κατά τη διάρκειά της δημιουργείται το απαραίτητο by-pass μέσω του σκληρού χιτώνα, ώστε να διευκολύνεται η αποχέτευση του υδατοειδούς υγρού και να μειώνεται η ενδοφθάλμια πίεση.

Ο χειρουργός χρησιμοποιεί επίσης τη μιτομυκίνη C, μια ειδική ουσία που περιορίζει τη δημιουργία ουλών και αυξάνει τις πιθανότητες επιτυχίας της επέμβασης. Η ουσία εφαρμόζεται στην περιοχή της τραμπεκουλεκτομής για έως και τρία λεπτά κατά τη διάρκεια του χειρουργείου.

Ποιοι είναι οι κίνδυνοι από μία τραμπεκουλεκτομή;

Η τραμπεκουλεκτομή είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική στη μείωση της ενδοφθάλμιας πίεσης, ωστόσο, όπως κάθε χειρουργική επέμβαση, συνοδεύεται από ορισμένους πιθανούς κινδύνους.

• Η όραση μπορεί να είναι θολή για μερικές εβδομάδες μετά την επέμβαση, αλλά συνήθως επανέρχεται στα προεγχειρητικά επίπεδα μέσα σε περίπου έναν μήνα. Σε ορισμένες περιπτώσεις η όραση μπορεί να μην αποκατασταθεί πλήρως, ακόμη και με νέα γυαλιά, όμως η επέμβαση πραγματοποιείται όταν ο κίνδυνος μόνιμης απώλειας όρασης από το γλαύκωμα είναι μεγαλύτερος.
• Σε περίπτωση συνύπαρξης καταρράκτη, μπορεί να πραγματοποιηθεί συνδυασμένη επέμβαση καταρράκτη και γλαυκώματος. Αν απαιτηθεί επέμβαση καταρράκτη μετά από τραμπεκουλεκτομή, υπάρχει μικρός κίνδυνος να επηρεαστεί η λειτουργία της τραμπεκουλεκτομής.
• Σπάνια μπορεί να παρουσιαστεί αιμορραγία στο εσωτερικό του οφθαλμού.
• Η λοίμωξη αποτελεί σπάνια αλλά πιθανή επιπλοκή. Εάν εμφανιστεί, μπορεί να απαιτηθεί ειδική αντιβιοτική αγωγή ή ακόμη και νέα χειρουργική επέμβαση. Ο κίνδυνος σοβαρής απώλειας όρασης λόγω λοίμωξης ή αιμορραγίας είναι πολύ μικρός (περίπου 0,5%).
• Υπάρχει πιθανότητα η τραμπεκουλεκτομή να μην επιτύχει τον επιθυμητό έλεγχο της πίεσης, κυρίως λόγω υπερβολικής επούλωσης. Σε αυτή την περίπτωση μπορεί να χρειαστεί εκ νέου χρήση οφθαλμικών σταγόνων ή επιπλέον θεραπευτικές παρεμβάσεις.
• Σε ορισμένους ασθενείς η πίεση του ματιού μπορεί να γίνει υπερβολικά χαμηλή (υποτονία), γεγονός που αποτελεί τη σημαντικότερη πιθανή επιπλοκή και μπορεί να οδηγήσει ακόμη και σε αιμορραγία στο πίσω μέρος του ματιού. Για τον λόγο αυτό είναι απαραίτητες οι τακτικές μετεγχειρητικές επισκέψεις και η αποφυγή τριψίματος του ματιού.
• Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστεί ήπια βλεφαρόπτωση, η οποία, εφόσον χρειαστεί, διορθώνεται με μεταγενέστερη επέμβαση.